Het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans Hogeschool en Slachtofferhulp Nederland publiceren een eerste gezamenlijke victimologische duiding over slachtoffers van explosies in Nederland.
De afgelopen jaren is in Nederland een sterke toename zichtbaar van het aantal aanslagen met explosieven, met ingrijpende gevolgen voor direct betrokkenen en hun omgeving. Om beter inzicht te geven in de impact van dit type geweld en de behoeften van slachtoffers, hebben Avans Hogeschool en Slachtofferhulp Nederland samen de duiding “Als de rook optrekt: impact en ondersteuning voor slachtoffers, nabestaanden en omwonenden na aanslagen met explosieven” opgesteld. De publicatie is bedoeld voor professionals in zorg, veiligheid en beleid en draagt bij aan betere samenwerking in de keten van nazorg en ondersteuning.
Impact op slachtoffers en omgeving
De aanleiding voor deze duiding is de forse stijging van explosie-incidenten in Nederland in de afgelopen jaren, waarbij in de meeste gevallen woningen het doelwit zijn. Naast de direct beoogde slachtoffers worden ook omwonenden en hele wijken geraakt door schade, angst en langdurige ontregeling van het dagelijks leven. Slachtoffers krijgen daarbij vaak te maken met een complexe situatie waarin zij zelf moeten schakelen tussen politie, gemeente, verzekeraars en zorginstanties, zonder centraal aanspreekpunt.
De duiding laat zien dat de impact breed en langdurig is: van praktische en financiële problemen tot psychische klachten en gevoelens van onveiligheid in de leefomgeving. In de acute fase is er vooral behoefte aan informatie en stabiliteit, terwijl in de nasleep juist langdurige en gecoördineerde ondersteuning essentieel is. Tegelijkertijd blijkt het hulpaanbod in de praktijk vaak versnipperd en niet altijd goed afgestemd op de behoeften van slachtoffers en omwonenden.
De publicatie benadrukt daarom het belang van integrale samenwerking tussen betrokken organisaties en een herkenbaar aanspreekpunt voor slachtoffers, zodat zij niet verdwalen in een complex veld van instanties. Alleen door samenhangende en langdurige nazorg kan recht worden gedaan aan de impact van dit type ingrijpende gebeurtenissen.
Victimologische duiding
Een victimologische duiding richt zich op ontwikkelingen of verschijnselen rondom slachtofferschap, wat deze betekenen voor slachtoffers en hun omgeving, en hoe zij het beste kunnen worden ondersteund. Op basis daarvan is gekeken naar hoe explosies zich hebben ontwikkeld de afgelopen vijf jaar, het slachtofferschap dat daarmee samenhangt en bijbehorende uitdagingen voor professionals in de slachtofferondersteuning. Voor deze duiding is gebruik gemaakt van verschillende externe bronnen, waaronder nieuwsartikelen, bestaande onderzoeken, beschikbare cijfers en registraties, aangevuld met enkele eigen interviews.
De victimologische duiding “Als de rook optrekt” is nu beschikbaar als download.
Dit is de eerste victimologische duiding van Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans Hogeschool en Slachtofferhulp Nederland. Met deze en toekomstige victimologische duidingen willen we beter informeren over slachtofferschap en belangrijke vraagstukken onder de aandacht brengen bij (toekomstige) professionals in de slachtofferondersteuning. Onze gezamenlijke onderzoeksagenda vindt u hier.
Foto: Leonard Walpot