Op donderdagmiddag, 11 juni 2026, opende Avans Hogeschool de deuren voor professionals, betrokkenen en geïnteresseerden tijdens de netwerkbijeenkomst onbegrepen gedrag. Na anderhalf jaar samenwerken binnen Grip op Onbegrip was het tijd om samen te komen en te kijken waar we staan. Daarnaast beloofde de middag ook het startschot te geven van de nieuwe Regionale Kenniswerkplaats Onbegrepen Gedrag Oost-Brabant – een (digitale) plek waar kennis, praktijkervaring en onderzoek samenkomen in een lerend netwerk. Maar, nieuw of oud, het credo blijft hetzelfde: zorgen dat mensen met onbegrepen gedrag en hun omgeving de passende ondersteuning krijgen. Genoeg reden dus, om even bij Avans binnen te stappen.
Terugblik op de netwerkbijeenkomst onbegrepen gedrag
Bij binnenkomst kreeg men een warm welkom van Miranda Visser en Liesbeth Faas van het lectoraat Mind the Gap van het Centre of Expertise Veiligheid&Veerkracht van Avans. Ook moesten er keuzes gemaakt worden: waar plak ik mijn naametiket en – vee belangrijker – welke workshop(s) wil ik bezoeken? Deze keuzes eenmaal gemaakt en iedereen binnengewandeld kon de bijeenkomst van start. Imke van Gaal (IMPAKT) en Nicole Remmers (Avans) namen ons mee. Wat gebeurt er allemaal al binnen Grip op Onbegrip? Wat speelt er in de regio? Welke domeinen komen samen binnen de thematiek ‘onbegrepen gedrag’ en waar willen we – en moeten we – nog meer samenkomen? Duidelijk werd dat er mooie, concrete toekomstplannen liggen voor onderzoek, samenwerking en kennisbundeling.
Avans als partner in de praktijk
De gemeente Breda werkt binnen de Werkplaats Sociaal Domein subsidie nauw samen met Avans Hogeschool. Onderzoeker Maaike Miedema is wekelijks aanwezig op het stadskantoor, waardoor ze goed ziet wat er speelt en waar in de praktijk vraagstukken ontstaan. Dat maakt haar bijdrage waardevol: ze helpt om vastgelopen patronen te herkennen, mee te denken over hoe veranderingen wél kunnen landen en om ingewikkelde vraagstukken terug te brengen tot concrete stappen. Ze brengt verschillende invalshoeken mee uit onderzoek en praktijk en ondersteunt vooral het management en projectteams bij zowel de samenwerking als de inhoudelijke ontwikkeling.
Belangrijk daarbij is dat Maaike geen klassiek onderzoek uitvoert. Ze schrijft geen rapporten die maanden later op een plank belanden, maar werkt direct mee in de praktijk en sluit aan waar het nodig is. Juist dat maakt de samenwerking voor de gemeente effectief.
Keynote Karlijn Roex
De vraag naar deze plannen werd meteen invoelbaar tijdens de keynote van Karlijn Roex, socioloog en ervaringsdeskundige. Met haar authentieke opening bracht ze ons meteen ‘in verwarde staat’ (tevens ook de titel van haar boek): hoe gaan we om met iemand die onvoorspelbaar en niet direct te duiden gedrag vertoont in de publieke ruimte? Wat volgde was een open gesprek over hoe we ons hier als mens en als professional toe verhouden. Ook nam Karlijn het publiek mee in een mooi samenspel tussen wetenschappelijke inzichten en eigen ervaring. Hoe komt het bijvoorbeeld dat we, zodra we het gevoel hebben ‘onbegrepen gedrag’ waar te nemen, terugvallen op zogeheten cognitive shortcuts? En waarom zijn dat voor omstanders en professionals misschien onbewuste, efficiënte manieren om problemen op te lossen, terwijl ze voor gedupeerden eerder aanvoelen als hokjes en vooroordelen? Karlijn sloot (gelukkig) af met een positieve noot. Er gaat immers ook al veel goed in de wereld van onderzoek, maatschappelijke initiatieven en sociaal bewustzijn. Wat dan precies? Daarvoor konden geïnteresseerden bij de workshops terecht.
Workshops
In zes sessies van een klein uur kon men een kijkje in de keuken krijgen van verschillende praktijken en vragen. Van acute zorg op de juiste plek (Het Spoedplein) en een theoretisch model (EDOG-kwadrant) dat in de praktijk best nog wel eens een uitkomst zou kunnen zijn tot de rol van LVB in onbegrepen gedrag (en de vraag of wij als samenleving eigenlijk wel genoeg weten over deze rol), en van een doorbraakmethode bij multi problematiek tot theater als manier om onbegrepen gedrag invoelbaar te maken. En tot slot natuurlijk de vraag: hoe bouwen we, op basis van dit alles, aan een platform voor kennisdeling en samenwerking? Al met al een combinatie van workshops waarin deelnemers konden luisteren, ervaren, delen en vragen.
Afsluiting
Na dit alles was er tijd, met een Bossche bol in de hand, om te netwerken. De aanwezigen kwamen uit verschillende hoeken – zorg, welzijn, veiligheid, onderzoek en eigen ervaring – samen die elkaar van tevoren nog niet kenden. Het was een mooi moment om elkaar wél te leren kennen en misschien zelfs weer een beetje beter te begrijpen.