Waarom weten veel mkb-ondernemers wel dat digitale veiligheid belangrijk is, maar ondernemen ze geen actie? Die vraag stond centraal in het afstudeeronderzoek van Iris Brans (24), studente Integrale Veiligheidskunde aan Avans Hogeschool. Tijdens haar afstudeerstage binnen het lectoraat Cyberweerbare Organisaties van het Centre of Expertise Veiligheid en Veerkracht onderzocht zij waarom ondernemers vaak wel willen, maar niet in beweging komen als het om digitale veiligheid gaat. Op basis van gesprekken met meer dan zestig ondernemers en experts ontwikkelde ze IncidentKlaar: een platform dat ondernemers stap voor stap helpt om hun cyberweerbaarheid te vergroten. “Ik wilde niet één bedrijf helpen, maar bijdragen aan een maatschappelijk vraagstuk,” vertelt Iris.
Waar ontstond je interesse voor dit onderwerp?
“Mijn interesse voor (cyber)veiligheid ontstond een paar jaar geleden, mijn tweelingzus heeft toevallig ook integrale veiligheid gestudeerd. Tijdens mijn opleiding kwam ik in aanraking met informatiebeveiliging. Dat vond ik meteen interessant. Tijdens mijn studie zocht ik extra uitdaging in de vorm van aanvullende stages en werkervaring binnen security. Het onderwerp cybersecurity kwam steeds vaker op mijn pad. Het dreigingsbeeld in Nederland wordt steeds serieuzer en dat maakte het onderwerp voor mij alleen maar relevanter.”
Waarom koos je voor een afstudeerstage binnen het lectoraat Cyberweerbare Organisaties?
“Veel studenten hebben een brede interesse als het op hun vakgebied aankomt. Ze weten vaak nog niet zo goed welke kant ze op willen na hun afstuderen en zijn nog zoekende waar ze zich in willen specialiseren. Ik wilde juist bewust de diepte in. Via mijn docent Roel de Beer, die ook onderzoeker is bij het lectoraat cyberweerbare organisaties, kwam ik in contact met het Centre of Expertise. Wat me vooral aansprak was dat ik veel inspraak kreeg in de onderzoeksopzet en dat ik kon werken aan een maatschappelijk vraagstuk. Ik wilde namelijk geen onderzoek doen voor één organisatie, maar iets ontwikkelen waar veel ondernemers iets aan hebben om zo maatschappelijke impact te kunnen maken.”
Hoe heb je je onderzoek aangepakt?
“Mijn onderzoek bouwde voort op eerder onderzoek van TNO, waar lector Rick van der Kleij bij betrokken is. Uit dat onderzoek bleek dat er verschillende typen ondernemers zijn als het gaat om cyberweerbaarheid. Ik heb me vervolgens gericht op één specifieke doelgroep: ondernemers die wel iets willen doen aan cyberveiligheid, maar niet goed weten waar ze moeten beginnen. Om tot passende oplossingen te komen werkte ik met Design Thinking en verschillende theoretische modellen. Daarbij ben je als onderzoeker niet degene die zelfstandig een oplossing bedenkt, maar ontwikkel je die samen met de doelgroep. Door ondernemers, cybersecurity experts, communicatie-experts en een business coach te betrekken in interviews, sessies en tests met het concept, kon ik de oplossing steeds verder aanscherpen vanuit meerdere perspectieven.”
Wat sprak je aan in het vraagstuk rondom cyberweerbaarheid?
“Veel ondernemers willen wel aan de slag met het onderwerp, maar weten niet hoe. Ze missen kennis, tijd en budget. In de waan van de dag wordt cyberveiligheid daardoor steeds uitgesteld.”
Welk inzicht is je het meest bijgebleven?
“De meeste ondernemers lopen tegen dezelfde dingen aan: gebrek aan kennis, handelingsperspectief en overzicht. Veel bestaande informatie is te complex. Ondernemers zien door de bomen het bos niet meer en weten vaak niet welke hulp er is, ook niet vanuit de Rijksoverheid bijvoorbeeld. Ook zijn er veel commerciële partijen op de markt, wat het lastig maakt om een betrouwbare keuze te maken. Dat zorgt voor een gevoel van machteloosheid. Daar zat voor mij de kern van het probleem.”
Hoe kwam je tot IncidentKlaar?
“Tijdens mijn onderzoek werd duidelijk dat één oplossing niet genoeg is. Een quickscan geeft inzicht, maar geen handelingsperspectief. Een workshop is helpend, maar zonder inzicht in de eigen situatie blijft de urgentie beperkt. Daarom heb ik verschillende onderdelen gecombineerd. Zo begeleidt IncidentKlaar ondernemers van bewustwording naar actie en lopen ze onderweg minder snel vast. Er is een passende oplossing voor alle ondernemers, afhankelijk van hun budget en capaciteit.”
Wat maakt IncidentKlaar waardevol voor ondernemers?
“Het platform bestaat uit vier onderdelen. De quickscan geeft inzicht in de huidige situatie. Daarna kunnen ondernemers aan de slag met een herstelkit met daarin minimale maatregelen om beter voorbereid te zijn op incidenten. Ook een workshop is onderdeel van de oplossing. Ondernemers, kunnen samen, onder begeleiding van een expert, aan de slag. De laatste oplossing is een expertcatalogus waarmee ze eenvoudig hulp kunnen vinden die past bij hun locatie, situatie, branche en budget.
Het platform is geschreven in begrijpelijke taal en afgestemd op de doelgroep. Het doel is om cyberveiligheid toegankelijk en haalbaar te maken. In eerste instantie had ik een kleine, losse interventie voor ogen, maar op basis van het onderzoek en inzichten uit gedragsmodellen bleek dat één interventie niet voldoende is om echt gedragsverandering te realiseren. Juist door de vier onderdelen aan te bieden en te combineren ontstaat een proces dat aansluit op hoe gedragsverandering in de praktijk werkt. Sommige onderdelen van het platform moeten nog verder worden doorontwikkeld, maar dit vormt de basis van wat ondernemers zelf aangeven nodig te hebben.”
Wat heb je geleerd van deze afstudeerperiode?
“Binnen het lectoraat kreeg ik feedback van onderzoekers, docenten en experts uit verschillende vakgebieden. Daardoor ben ik veel kritischer en grondiger gaan werken. Je merkt dat onderzoekers elkaar continu scherp houden. Die onderzoekscultuur heb ik als heel leerzaam ervaren. Ik voelde me echt onderdeel van het team, mede dankzij de oprechte betrokkenheid van mijn afstudeerbegeleidster Renske Korenromp. Die betrokkenheid heeft veel bijgedragen aan mijn ontwikkeling als onderzoeker, als professional en als ondernemer. Ik ben inmiddels namelijk ook gestart als ondernemer. In juli bestaat mijn bedrijf alweer een jaar! Binnen mijn bedrijf adviseer ik mkb’ers over dit vraagstuk.”
Wat zou je andere studenten adviseren?
“Gewoon doen! Je krijgt de kans om echt de diepte in te gaan en je onderzoeksvaardigheden sterk te ontwikkelen. Je werkt aan actuele maatschappelijke vraagstukken, krijgt begeleiding van experts en bouwt een groot netwerk op. Daar heb je later in je carrière alleen maar profijt van.”
Waar ben je het meest trots op? 
“Waar ik het meest trots op ben, is de hoeveelheid mensen die hebben meegedacht en de bijdrage die zij hebben geleverd aan het uiteindelijke resultaat. Door de betrokkenheid van ondernemers, experts en verschillende professionals heeft het onderzoek zich steeds verder kunnen ontwikkelen. Het is mooi om te zien dat IncidentKlaar nu in principe gebruiksklaar is en waarde kan opleveren voor onderzoek, onderwijs én het mkb. Een extra mooie persoonlijke erkenning was het winnen van de Impactprijs Nieuw Ondernemerschap 2026 van het Centre of Expertise BWNO, Boekestijn Transport Service en de Academie voor Management en Finance op 8 juli. Deze prijs bevestigt voor mij dat het onderzoek niet alleen theoretische waarde heeft, maar ook daadwerkelijk kan bijdragen aan een maatschappelijk vraagstuk. IncidentKlaar brengt praktijk, onderzoek en onderwijs samen en kan zo blijven groeien als een oplossing die ondernemers helpt om stap voor stap cyberweerbaarder te worden. Daarnaast ben ik natuurlijk ook trots dat ik mijn afstudeeronderzoek met vijf tienen heb afgerond.”
Hoe zie jij je toekomst voor je?
“Ik wil impact blijven maken. Zo schrijf ik een artikel voor een bundel die uitgebracht wordt namens CyberweerbaarNL tijdens het CWNL-congres op 29 oktober 2026. Naast het bedrijfsleven ben ik ook aan het kijken naar mogelijkheden bij gemeenten en stichtingen, bijvoorbeeld in een rol als privacy officer. Dat wil ik combineren met mijn eigen bedrijf, zodat ik zowel zelfstandig als in samenwerking met anderen kan blijven bouwen aan oplossingen die ertoe doen. 100% veiligheid bestaat niet, maar veiligheid voelt voor veel mensen nog ingewikkeld of onbereikbaar, terwijl het juist voor iedereen werkbaar en haalbaar zou moeten zijn.”