Hoe zorg je ervoor dat kinderen zich veilig genoeg voelen om hun ouder te blijven zien, ook als die ouder verblijft in een forensische kliniek? Met die vraag ging Joep Harmsen, docent-onderzoeker bij het lectoraat Transmuraal Herstelgericht Werken van het Centre of Expertise Veiligheid en Veerkracht van Avans Hogeschool aan de slag.
Joep: “Kinderen van ouders met een forensische maatregel groeien regelmatig op met spanning, schaamte en onduidelijkheid. Tegelijkertijd is het onderhouden van contact van grote waarde voor hun ontwikkeling en voor het herstel van de ouder. In de praktijk blijkt dat de omgeving waarin dit contact plaatsvindt bepalend is: een formele of klinische setting kan afstand vergroten, terwijl een kindvriendelijke omgeving juist uitnodigt tot verbinding.”
Een concrete oplossing daarvoor is een kindbezoekkamer: een speciaal ingerichte ruimte die het voor kinderen en ouders mogelijk maakt om elkaar in een veilige en vertrouwde setting te ontmoeten. Daarmee wordt een belangrijk knelpunt aangepakt binnen de forensische zorg, waar contact tussen ouder en kind vaak onder druk staat.
De kindbezoekkamer speelt hier direct op in. Door bewust te kiezen voor een warme, toegankelijke inrichting en door kinderen goed voor te bereiden op hun bezoek, ontstaat ruimte voor contact dat meer natuurlijk verloopt. Joep: “Hoewel de veiligheidsmaatregelen in de tbs-kliniek bedoeld zijn om veiligheid te waarborgen, versterken zij niet noodzakelijk het veiligheidsgevoel van kinderen die op bezoek komen. Binnen dit project is hier daarom expliciet aandacht aan besteed.” Het helpt kinderen om zich op hun gemak te voelen en geeft ouders de mogelijkheid om invulling te geven aan hun rol, ook binnen de context van een behandeling.
Praktijkgericht onderzoek als motor voor verandering
De ontwikkeling van het concept kindbezoekkamer komt voort uit meerjarig praktijkgericht onderzoek binnen het lectoraat Transmuraal Herstelgericht Werken.
Kenmerkend voor dit project is de intensieve betrokkenheid van studenten. Zij werken mee aan ontwerp- en onderzoeksvraagstukken en dragen bij aan concrete interventies in de praktijk. Daarmee vormt dit project een voorbeeld van hoe onderwijs, onderzoek en werkveld elkaar versterken.
Meer dan een fysieke ruimte
De kindbezoekkamer staat niet op zichzelf, maar maakt deel uit van een bredere beweging richting herstelgericht en kindsensitief werken binnen de forensische zorg. Daarbij is er niet alleen aandacht voor de cliënt, maar ook voor het netwerk daaromheen, en in het bijzonder voor kinderen.
Die benadering is niet alleen van belang voor het welzijn van het kind, maar heeft ook een bredere maatschappelijke waarde. Sterke sociale relaties vormen een belangrijke beschermende factor en dragen bij aan het verkleinen van de kans op terugval. Investeren in familiecontact is daarmee ook investeren in een veiligere samenleving.
Meer weten over de kindbezoekkamer? Neem contact op met docent-onderzoeker Joep Harmsen.