Wat helpt mensen om na detentie succesvol terug te keren in de samenleving? Die vraag stond centraal in de afstudeeronderzoeken van Social Work-studenten Tiara Boer en Mara Wilms. Tijdens hun stage bij het Lectoraat Transmuraal Herstelgericht Werken onderzochten zij vanuit verschillende perspectieven hoe herstel en re-integratie beter ondersteund kunnen worden. Hun onderzoeken laten zien dat een succesvolle terugkeer vraagt om meer dan alleen begeleiding. Zowel persoonlijke ontwikkeling als goede samenwerking tussen organisaties zijn essentieel.
Meer aandacht voor vaardigheden en zelfherstel
Studente Tiara Boer onderzocht hoe competentiegericht werken kan bijdragen aan de terugkeer van jongvolwassen gedetineerde burgers (18 tot en met 25 jaar) in de penitentiaire inrichting (PI) Dordrecht. Uit haar onderzoek blijkt dat methodieken zoals YOUTURN, TOPs!, Work-Wise en SafePath kunnen helpen bij het ontwikkelen van vaardigheden zoals zelfreflectie, emotieregulatie en verantwoordelijkheid nemen voor eigen gedrag.
Medewerkers van de PI Dordrecht zien de meerwaarde van competentiegericht werken, maar ervaren ook belemmeringen zoals tijdsdruk, personeelstekorten en beperkte motivatie van gedetineerde burgers. Tegelijkertijd bieden dagelijkse contactmomenten kansen om vaardigheden te versterken en gedragsverandering te ondersteunen.
Als praktische bijdrage ontwikkelde Tiara het idee voor structurele TIPs- en TOPs!-bijeenkomsten binnen de terugkeeractiviteiten. Hiermee krijgen deze jongvolwassenen de mogelijkheid om ervaringen te delen, van elkaar te leren en te werken aan persoonlijke leerdoelen.
Bart Claes, lector Transmuraal herstelgericht werken
Een succesvolle terugkeer na detentie realiseren, is werken op maat, met alle betrokken partners die vanuit hun kernopdracht bijdragen aan de opbouw van een kwaliteitsvol leven in een veerkrachtige wijk.
Bart ClaesSterkere samenwerking voor een veilige terugkeer
Studente Mara Wilms richtte haar onderzoek op de samenwerking tussen penitentiaire inrichtingen, gemeenten en wijkpartners bij de terugkeer van gedetineerde burgers naar kwetsbare woonwijken. Haar onderzoek, uitgevoerd in de buurten rond de PI Dordrecht, de gemeente Dordrecht en Dordrecht West, laat zien dat samenwerking en informatie-uitwisseling nog beter kunnen worden ingericht.
Een belangrijke conclusie is dat de woonomgeving waarin iemand terugkeert meer aandacht verdient binnen het re-integratieproces. Een stabiele basis met passende huisvesting, zorg en begeleiding draagt bij aan herstel én aan een veilige terugkeer in de wijk.
Mara ontwikkelde praktische aanbevelingen om de samenwerking tussen ketenpartners te versterken, waaronder het voorstel voor een Samen Starten-gesprek met een duidelijke procesplaat waarin verantwoordelijkheden van betrokken partijen inzichtelijk worden gemaakt.