Sociale veiligheid in het hoger onderwijs

Aanleiding

Sociale veiligheid en inclusie staan onder druk in het hoger onderwijs. Machtsongelijkheid, een competitieve cultuur en stereotypering kunnen ertoe leiden dat studenten en medewerkers zich niet altijd vrij en veilig voelen om te leren en te werken. Vooral vrouwelijke academici, jonge onderzoekers, LHBTIQ+ personen en mensen met een migratieachtergrond of beperking lopen een verhoogd risico op uitsluiting. Daarnaast functioneren bestaande meldstructuren niet altijd optimaal, is er een ‘grijs gebied’ waarin onveilige situaties moeilijk te duiden zijn en ontbreekt een uniforme manier om meldingen te registreren en ervan te leren.

Onderzoek

Binnen het project wordt onderzocht hoe de sociale veiligheid bij de deelnemende onderwijsinstellingen structureel kan worden versterkt. Er staan drie gezamenlijke uitdagingen centraal:

• Effectiever melden en opvolgen: meldstructuren toegankelijker en betrouwbaarder maken, zodat meldingen een beter beeld geven van wat er speelt en effectiever worden opgevolgd. Er wordt een actieonderzoek uitgevoerd naar de werking van meldstructuren vanuit drie perspectieven: 1) melder en beklaagden, 2) medewerkers die meldingen ontvangen of begeleiden en 3) het systeem van klachtafhandeling en preventie
• Meer houvast bij sociale onveiligheid: professionals ondersteunen bij situaties waarin niet direct duidelijk is of er sprake is van sociale onveiligheid, onder meer met herstelgerichte dialoogtafels en trainingen.
• Betere monitoring en registratie: werken aan een uniforme en duurzame aanpak om ontwikkelingen te volgen, te leren van casuïstiek en gerichter te sturen.

Resultaat

Het project resulteert in een instellingsoverstijgende infrastructuur voor samenwerking, kennisdeling en kwaliteitsborging rond sociale veiligheid. Daarnaast worden de meldstructuren geanalyseerd en verbeterd, worden herstelgerichte dialoogtafels en trainingen georganiseerd en wordt een praktische leidraad voor situaties in het ‘grijze gebied’ ontwikkeld. Ook komt er een gezamenlijk monitorings- en evaluatiesysteem, waarmee de instellingen ontwikkelingen en resultaten duurzaam kunnen volgen. Zo draagt het project bij aan een leer- en werkomgeving waarin studenten en medewerkers zichzelf kunnen zijn, zich durven uitspreken en weten waar zij terechtkunnen bij sociale onveiligheid.

Partners

Avans Hogeschool werkt in dit project samen met Breda University of Applied Sciences en Tilburg University. De drie instellingen vormen een regionaal consortium en delen kennis, ervaringen en goede voorbeelden. Het Centre of Expertise Veiligheid & Veerkracht van Avans vervult een coördinerende rol op het gebied van kennisdeling, monitoring en evaluatie. Binnen een gezamenlijke learning community en klankbordgroep werken onder meer onderzoekers, studenten, medewerkers, vertrouwenspersonen, studentendecanen, studentpsychologen en andere sleutelfiguren op het gebied van sociale veiligheid samen.